(ChatGPT generated image)
11.03.25 Κ. Καλλωνιάτης
Αναδημοσίευση από efsyn
Από τις αρχές του έτους, δηλαδή απ’ όταν ουσιαστικά ανέλαβε ο Τραμπ να εφαρμόσει την προστατευτική του πολιτική με τις αυξήσεις των δασμών στο εμπόριο με σειρά χωρών, το δολάριο υποτιμήθηκε έναντι του ευρώ κατά 5,6%. Αυτό αποτελεί έναυσμα για υιοθέτηση παρόμοιων δασμολογικών πολιτικών από χώρες όπως ο Καναδάς, η Κίνα και δυνητικά η Ευρώπη με συνέπεια την αύξηση του κόστους παραγωγής και της αβεβαιότητας με θύμα την κερδοφορία των επιχειρήσεων, τις επενδύσεις και το διεθνές εμπόριο, με οτιδήποτε αυτό συνεπάγεται για την κλιμάκωση των γεωπολιτικών διαιρέσεων και ανταγωνισμών.
Σε μια περίοδο που οι ρυθμοί ανάπτυξης βρίσκονταν ήδη σε υποχώρηση διεθνώς, η εθνικιστική αναδίπλωση των οικονομιών με αρχή τον κανόνα του ισχυροτέρου για τη διεκδίκηση μεγαλύτερων μεριδίων αγοράς και την εντατικοποίηση της εργασιακής εκμετάλλευσης για την αύξηση της παραγωγικότητας ισοδυναμεί με το τέλος της κανονικότητας και της σχετικής ομαλότητας που υπήρχε μέχρι πρότινος στο καπιταλιστικό σύστημα. Καθώς, δε, τις τελευταίες δεκαετίες κυριαρχούσε η χρηματιστηριακή πάνω στην παραγωγική οικονομία, με τα κέρδη των εισηγμένων στα χρηματιστήρια να τροφοδοτούν (με τη συνδρομή των πιστώσεων) τις τιμές των μετοχών δημιουργώντας νέα πλασματικά κέρδη και ένα είδος αυτοτροφοδοτούμενης σπειροειδούς ανόδου των αξιών, η κάμψη της προκαλούμενης από τους τραμπικούς δασμούς κερδοφορίας είναι απολύτως φυσιολογικό να οδηγήσει στο σπάσιμο της διεθνούς χρηματιστηριακής φούσκας πυροδοτώντας μια κρίση χειρότερη αυτής του 2008.

Στο διάγραμμα για τις ΗΠΑ ο ρυθμός μεγέθυνσης είναι στον αριστερό άξονα και η χρηματιστηριακή άνοδος στον δεξιό, ενώ στην ευρωζώνη είναι αντίστροφα
Συμβαίνει την 9ετία 2016-2024 ο ρυθμός ανάπτυξης της πραγματικής οικονομίας των ΗΠΑ να τρέχει 30,5% συνολικά (3% ετησίως), ενώ αντίστοιχα τα επιχειρηματικά κέρδη αυξάνουν 88% και οι χρηματιστηριακές αξίες (SP500) κατά 175% (από τις 2.000 μονάδες στις 5.500, μέσοι ετήσιοι όροι). Στο ίδιο διάστημα, η πραγματική οικονομία της ευρωζώνης αυξάνει 9,4% (ή 1% ετησίως) ενόσω η χρηματιστηριακή αγορά (EU50) εκτινάχθηκε κατά 83% (από τις 2.900 μονάδες στις 5.300 περίπου).
Το διαζύγιο πραγματικής και χρηματιστηριακής οικονομίας, ιδιαίτερα εμφανές την τελευταία διετία, αποτελεί την επιτομή της φούσκας. Προδικάζει, δε, ένα πολύ άσχημο τέλος μέσα στο 2025, καθόσον τα εταιρικά κέρδη προβλέπεται να πληγούν θανάσιμα από τον προστατευτισμό και την εκτίναξη της αβεβαιότητας εξαιτίας της κοινωνικής αντίδρασης στις πολιτικές απορρύθμισης και δημοσιονομικής λιτότητας που επιβάλλει ο δανεισμός για τη χρηματοδότηση της πολεμικής οικονομίας και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.