Συνέντευξη με τον σύντροφό του Γιώργο Βοϊκλή για το βιβλίο «Ο Σωτήρης Πέτρουλας μέσα από τα χειρόγραφά του», που συνυπογράφει με τον Χρήστο Κεφαλή.
Από τις εκδόσεις Εύμαρος κυκλοφόρησε τον περασμένο Δεκέμβριο, με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τη δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα, το βιβλίο των Γιώργου Βοϊκλή και Χρήστου Κεφαλή «Ο Σωτήρης Πέτρουλας μέσα από τα χειρόγραφά του». Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Γιώργος Βοϊκλής, σύντροφος, συνεργάτης και προσωπικός φίλος του Σωτήρη Πέτρουλα τον τελευταίο χρόνο της ζωής του, απαντώντας σε ερωτήσεις που του έθεσε ο Νίκος Λαγκαδινός, αναφέρεται στην έκδοση του βιβλίου και μας μιλά για την αγωνιστική δράση και την προσωπικότητά του.
Νίκος Λαγκαδινός: -Όπως αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο της έκδοσης, τα 60 χρόνια από τη δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα έδωσαν το έναυσμα για πολλά κείμενα στον Τύπο και σε ηλεκτρονικά μέσα αφιερωμένα στη ζωή και τη δράση του. Τι το ιδιαίτερο προσθέτει το βιβλίο του Εύμαρου;
Γιώργος Βοϊκλής: -Αφορμή για τη συγγραφή και την έκδοση αυτού του βιβλίου, που ήταν για μένα έργο ζωής, στάθηκε μια ομιλία μου για τα Ιουλιανά του 1965, μετά από πρόσκληση από μια συλλογικότητα των Εξαρχείων με την ονομασία «Ταξική αντεπίθεση» που οργανώθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 60 χρόνια από τα γεγονότα του 1965.
Μετά το τέλος της ομιλίας μου, που η διάρκειά της ήταν δυο ώρες περίπου, από τις ερωτήσεις των ακροατών, που οι περισσότεροι ήταν νέοι, κάτω των 30 χρόνων, προέκυψε ότι είχαν αν όχι πλήρη άγνοια, τουλάχιστο περιορισμένη εικόνα για τον Σωτήρη Πέτρουλα, που για μας, τους νέους εκείνης της εποχής, ήταν ένα σύμβολο αντίστοιχο με τον Γρηγόρη Λαμπράκη, που είχε δολοφονηθεί από το παρακράτος της Δεξιάς και του Παλατιού δυο χρόνια πριν. Αυτό οφείλονταν κυρίως στο ότι, τα ούτως ή άλλως περιορισμένα δημοσιεύματα γι’ αυτόν στη διάρκεια αυτών των εξήντα χρόνων, αναφέρονταν σ’ ένα «δημοκράτη φοιτητή που σκοτώθηκε σε μια διαδήλωση».
Ακόμη και στα δικά μου δημοσιεύματα, με τα οποία προσπάθησα να κρατήσω ζωντανή τη μνήμη του, όπως η συνέντευξή μου στην εκπομπή της ΕΡΤ «Η μηχανή του χρόνου», τα άρθρα μου στο ένθετο HOT DOC HISTORY της εφημερίδας DOLUMENTO και στην «Αυγή» το 2005, στην 40ή επέτειο της δολοφονίας του, είχα περιοριστεί κυρίως στα σχετικά με τη δολοφονία του και την απόπειρα εσπευσμένης ταφής του.
Από τον διάλογό μου με τους νέους μαχητές της «Ταξικής Αντεπίθεσης» προέκυψε η ανάγκη μίας ολοκληρωμένης παρουσίασης της προσωπικότητας και της δράσης του Σωτήρη Πέτρουλα στα δέκα περίπου χρόνια της συνειδητής ζωής του, μέσα από τα γραπτά ντοκουμέντα που άφησε πίσω του και από αναφορές σ’ αυτόν συντρόφων του, συναγωνιστών του, και προσωπικοτήτων εκείνης της εποχής.
Το υλικό αυτό, διάσπαρτο όλα αυτά τα χρόνια σε εφημερίδες και περιοδικά, είχα συγκεντρώσει στο αρχείο μου, από προσωπικό μου ενδιαφέρον. Ανάμεσα σε αυτά τα ντοκουμέντα, μάλιστα, περιλαμβάνονταν και ένα αδημοσίευτο μέχρι τότε χειρόγραφό του με 37 ερωτήσεις για την πορεία του Παγκόσμιου Σοσιαλιστικού Κινήματος, απ’ τις οποίες προκύπτει η από μέρους του κριτική θεώρηση των απόψεων της παραδοσιακής Αριστεράς. Αυτά τα ντοκουμέντα, παρουσιάζουμε για πρώτη φορά συγκεντρωμένα στη συγκεκριμένη έκδοση.
Ο βασικός λόγος αυτής της αναβίωσης, θα λέγαμε, του Σωτήρη Πέτρουλα, ήταν η διαπίστωση ότι το διαχρονικό αγωνιστικό του πρότυπο το χρειάζεται και μπορεί να το αξιοποιήσει σήμερα η νέα γενιά των μαχητών των κοινωνικών αγώνων στις συνθήκες της πολυδιάστατης κοινωνικής κρίσης της εποχής μας, και αντίστοιχα της πολυδιάσπασης και της σύγχυσης που κυριαρχούν στον προοδευτικό χώρο.
Ν.Λ.: –Υπήρξατε στενός συναγωνιστής του Πέτρουλα, με τον οποίο ανήκατε στην ίδια οργάνωση, τη «Σοσιαλιστική Συνειδητοποίηση», όπως αποκλήθηκε. Ποια ήταν τα κύρια στοιχεία της αγωνιστικής προσωπικότητάς του, όπως τα γνωρίσατε από κοντά;
Γ.Β.: -Όπως γράφω στο εισαγωγικό κείμενο του βιβλίου, τον Σωτήρη Πέτρουλα τον γνώρισα τον Μάιο του 1964, όταν ήρθε σταλμένος από την Επιτροπή Διαφώτισης της Νεολαίας ΕΔΑ για να ετοιμάσουμε τον επικήδειο του Γρηγόρη Λαμπράκη στο πολιτικό του μνημόσυνο στην πρώτη επέτειο της δολοφονίας του, που μου είχαν αναθέσει. Η συμπόρευσή μας συνεχίστηκε τον Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς, όταν ήρθε «Καθοδηγητής» στην «πεντάδα» μας της οργάνωσης «Σοσιαλιστική Συνειδητοποίηση» («Σο.Συν».), στην οποία είχαμε ενταχθεί και οι δύο από το 1962, εγώ ως μέλος της πρώτης «πεντάδας» της κι εκείνος ως μέλος του Κεντρικού Οργάνου της. Στους δέκα περίπου μήνες μέχρι τη δολοφονία του, μάλιστα, στο πλαίσιο του «Εκπαιδευτικού» της οργάνωσης, μελετούσαμε τον πρώτο τόμο από «Το Κεφάλαιο» του Καρλ Μαρξ. Γι’ αυτό και τον χαρακτηρίζω «δάσκαλό μου στον Μαρξισμό».
Για την οργάνωση αυτή γράφω μερικά πράγματα στο εισαγωγικό κείμενο του βιβλίου. Βασικές θέσεις της αναφέρονται επίσης σε ορισμένα από τα κείμενα του Πέτρουλα που περιλαμβάνονται στο βιβλίο.
Για τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, θα σας παραπέμψω στο συγκλονιστικό «Γράμμα της Κικής», της κοπέλας του, ένα από τα «τεκμήρια» του βιβλίου.
Στο σημείο αυτό θα αφηγηθώ ένα περιστατικό χαρακτηριστικό του ήθους και της συμπεριφοράς του:
Την Άνοιξη του 1965 δούλευα στα Κλωστήρια Λαναρά, στο εργοστάσιο που βρίσκονταν στην όχθη του Κηφισού, στη μέση της διαδρομής από την οδό Λένορμαν στην Λεωφόρο Καβάλας. Ένα βράδυ, την ώρα που σχόλαγε η βάρδια 8-10, με περίμενε στην έξοδο του εργοστασίου ο Σωτήρης για να περπατήσουμε μέχρι το σπίτι του πίσω απ’ το Καπνεργοστάσιο κι εγώ να προχωρήσω λίγο πιο πάνω στο σπίτι μου της οδού Αντιγόνης στο Κολωνό. Στη διαδρομή μέχρι τη γέφυρα της Κολοκυθούς περπάτησαν μαζί μας και κουβέντιασαν μαζί του κάποιες εργάτριες. Την άλλη μέρα, κάποια από τις κοπέλες που κουβέντιασαν μαζί του με ρώτησε:
-Του κατηχητικού είναι ο φίλος σου;
Ν. Λ: -Όπως αναφέρατε, η έκδοση περιλαμβάνει τα σωζόμενα κείμενα του Πέτρουλα, τα οποία δεν είχαν συγκεντρωθεί όλα μαζί ως τώρα. Ποια η θεματολογία αυτών των κειμένων; Ποια η εικόνα του που προβάλλει μέσα από αυτά; Τι μας αποκαλύπτουν για τη διανοητική συγκρότηση και τα ενδιαφέροντά του;
Γ.Β.: -Ως προς τη θεματολογία των κειμένων του που περιλαμβάνονται στο βιβλίο, γράφει ο Χρήστος Κεφαλής, που επιμελήθηκε την έκδοσή τους: «Πρόκειται για γραπτά του Πέτρουλα πάνω στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, τον Μαρξισμό, τη σύγχρονή του κοινωνική ζωή, την τέχνη, τη ζωή των νέων» (σελ. 139).
Στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος αναφέρεται το χειρόγραφο των 37 ερωτήσεων. Στον Μαρξισμό αναφέρονται οι σημειώσεις του στα περιθώρια των σελίδων του βιβλίο του Πλεχάνοφ, «Η Φιλοσοφία της Ιστορίας και ο ρόλος της προσωπικότητας», στα Άπαντα του Λένιν και στο χειρόγραφο του Παναγιώτη Γουλιέλμου «Φιλοσοφία της Οικονομίας». Για τη σύγχρονη κοινωνική ζωή και τη ζωή των νέων, πολύ σωστά ο Χρήστος Κεφαλής ξεχωρίζει το κείμενό του με τίτλο «Οι νέοι και τα ιδανικά», το οποίο χαρακτηρίζει «διαθήκη» του Σωτήρη Πέτρουλα στις επόμενες γενιές.
Ως προς την πνευματική του συγκρότηση, για μένα προσωπικά το πιο χαρακτηριστικό είναι το κείμενό του με τίτλο «Θεωρία και πράξη», που αναφέρεται συνοπτικά σε βασικές αρχές της οργάνωσης «Σοσιαλιστική Συνειδητοποίηση», απ’ τις γραμμές της οποίας αγωνίστηκε από το 1962, παράλληλα με τη δράση του ως στέλεχος της Νεολαίας ΕΔΑ, μέχρι τη μέρα της δολοφονίας του. Από το κείμενο αυτό αντιγράφω δυο χαρακτηριστικά αποσπάσματα:
«Η έλλειψη θεωρητικής κατάρτισης οδηγεί σε σφάλματα δράσης γιατί, στο τέλος – τέλος, η θεωρία δεν κάνει τίποτ’ άλλο παρά την ίδια τη δράση να εξετάζει, να αλληλοσυσχετίζει, να καθοδηγεί. Δεν είναι κάτι έξω απ’ αυτή αλλά η ίδια η δράση εξετασμένη στην πορεία της, την αλληλεπίδρασή της και το σκοπό που οδηγεί». Και
«Το σύνολο των εκδηλώσεων της υποκειμενικής ζωής μας πρέπει να καθορίζεται από τις γενικότερες αντιλήψεις μας, να μην αντιφάσκει, να καταλήγει σε προωθητικό, υποβοηθητικό της πάλης μας».
Για τα δυο τελευταία σκέλη της ερώτησή σας, θα αντιγράψω ένα ακόμη απόσπασμά από το κείμενο του Χρήστου Κεφαλή:
«Ο Πέτρουλας παρέχει ένα υψηλό, γνήσια επαναστατικό πρότυπο. Ενσαρκώνει τον κριτικό τύπο του αγωνιστή που διακατέχεται από αίσθημα ευθύνης για την υπόθεση του κινήματος». (σελ. 163)
Ν.Λ.: –Ποιοι ήταν ειδικότερα οι κύριοι πολιτικοί προσανατολισμοί του Σωτήρη Πέτρουλα στον αγώνα για την αποτροπή της δικτατορίας, όπως αποτυπώνονται στα κείμενα; Ποια η στάση του απέναντι στην ΕΔΑ και της ΕΔΑ απέναντι σε αυτόν;
Γ.Β.: -Σε αυτές τις δυο ερωτήσεις θα απαντήσω περισσότερο με βάση την προσωπική μου εμπειρία και λιγότερο με βάση ενδείξεις που προκύπτουν μέσα από τα κείμενά του, κυρίως από το«Σχέδιο άρθρου για τα πολιτικά και οργανωτικά μας καθήκοντα» (σελ. 70-72).
Από το ίδιο το γεγονός ότι τα μέλη της «Σο.Συν», φυσικά και ο Σωτήρης Πέτρουλας, συμμετείχαμε στην παράνομη εξωκοινοβουλευτική «Σο. Συν» -με υψηλού επιπέδου ιδεολογική κατάρτιση και αυστηρές οργανωτικές αρχές, που επεκτείνονταν και στην ατομική μας ζωή- και παράλληλα στη Νεολαία ΕΔΑ, και μάλιστα σε στελεχικό επίπεδο, αναδεικνύει τη βασική μας διαφορά με την παραδοσιακή Αριστερά, την ΕΔΑ, μέσω της οποίας δρούσε εκείνη την περίοδο και το ΚΚΕ.
Πιστεύαμε, και κάναμε πράξη, ότι το κομμουνιστικό κίνημα πρέπει να συγκροτείται και να λειτουργεί σε τρία επίπεδα, σε τρείς ομόκεντρους κύκλους:
-Στο αυστηρό επίπεδο της παράνομης επαναστατικής οργάνωσης, που παραμένει σταθερό σε όλες τις διακυμάνσεις του αστικού καθεστώτος.
-Στο επίπεδο του νόμιμου πολιτικού – κοινοβουλευτικού κόμματος και
-Στο ευρύτερο επίπεδο των συνδικάτων και των κοινωνικών φορέων, στους χώρους της αλληλεγγύης, της Παιδείας και του Πολιτισμού.
Η συμμετοχή μας στη Νεολαία ΕΔΑ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «φραξιονισμός» γιατί εφαρμόζαμε τη δική της πολιτική και μπορεί να «στρατολογούσαμε» μέλη της στη δική μας οργάνωση, αλλά όχι μόνο δεν τα απομακρύναμε από αυτήν αλλά, αντιθέτως εντάσσαμε στις γραμμές της νέα μέλη που «στρατολογούσαμε» από το κοινωνικό μας περιβάλλον.
Η μόνη περίπτωση που διαφωνήσαμε δημόσια με την ηγεσία της Νεολαίας ΕΔΑ και, κατά προέκταση, της ΕΔΑ, ήταν η απόφαση τον Ιανουάριο του 1965, αυτοδιάλυσης της Νεολαίας ΕΔΑ και ενσωμάτωσής της στην ευρύτερου χαρακτήρα και πιο χαλαρή «Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη».
Αυτή η διαφωνία μας οφείλονταν, βέβαια, στην άποψή μας για την πιο αυστηρή συγκρότηση της πολιτικής οργάνωσης της Αριστεράς, όμως, εκδηλώθηκε δημόσια μόνο επειδή με την απόφαση αυτή διαφώνησε η πλειοψηφία των μελών των οργανώσεων της Νεολαίας ΕΔΑ και εφαρμόστηκε τον Μάιο του 1965, παραβιάζοντας, προφανώς, τον λεγόμενο Δημοκρατικό Συγκεντρωτισμό.
Αυτή η διαφωνία ήταν η βασική αιτία της καθαίρεσης από όλα τα πόστα τον Μάρτιο του 1965 τριών από εμάς: του Σωτήρη Πέτρουλα, του Μάκη Παπούλια, που ήταν μέλη της Σπουδάζουσας, -καθοδηγητικού οργάνου της Ν. ΕΔΑ στον φοιτητικό χώρο,- και τη δική μου από τη θέση του Γραμματέα της οργάνωσης Ν.ΕΔΑ Περιστερίου.
Αφορμή της καθαίρεσής μας για «φραξιονισμό», ήταν το ότι στην ατζέντα του Μάκη Παπούλια που ξέχασε σ’ ένα γραφείο συσκέψεων στα γραφεία της ΕΔΑ, αναφέρονταν στα ονόματά μας για μια συνάντηση, που δεν δικαιολογούνταν από τις οργανωτικές μας σχέσεις.
Αυτή η ποινή της καθαίρεσης και της «προειδοποίησης διαγραφής» του Σωτήρη Πέτρουλα, τέσσερις περίπου μήνες πριν τη δολοφονία του, αποσιωπήθηκε επιμελώς από την ΕΔΑ και το ΚΚΕ στις δεκαετίες που ακολούθησαν, μέχρι και σήμερα. Και από την πλευρά μας, βέβαια, δεν το προβάλαμε, για να μη λειτουργήσουμε διασπαστκά απέναντι στους επίσημους φορείς της Αριστεράς στα χρόνια που ακολούθησαν.
Η σχετική απόφαση, ωστόσο, υπάρχει στα πρακτικά του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας ΕΔΑ που έχει αναρτήσει στο διαδίκτυο τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) (σελ. 225).
Μέχρι τον Ιούλιο του 1965, βέβαια, δεν είχε τεθεί θέμα αποτροπής της δικτατορίας παρά μόνο θέμα κατοχύρωσης και διεύρυνσης της αστικής δημοκρατίας.
Ν.Λ.: –Η πορεία προς τα Ιουλιανά, η δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα και τα επακόλουθά της, με την προσπάθεια των αρχών να τον θάψουν στα μουλωχτά, την κινητοποίηση για να δοθεί το σώμα του στους δικούς του και την πάνδημη κηδεία του, κατέχουν αναμενόμενα μια κεντρική θέση στην έκδοση. Πείτε μας δυο λόγια γι’ αυτά.
Γ.Β.:-Όπως αναφέρω στο δεύτερο κείμενό μου στο βιβλίο, οι σύντροφοί του στη «ΣΟ.ΣΥΝ» πρωτοστατήσαμε στην αποκάλυψη της δολοφονίας του, τον εντοπισμό της σορού του και την αποτροπή της εσπευσμένης ταφής του, με την παράταξή μας μπροστά στην είσοδο του νεκροθαλάμου του 3ου Νεκροταφείου μπροστά στις κάνες των πολυβόλων των χωροφυλάκων.
Η άρση της υπουργικής απόφασης για την ταφή του το ίδιο βράδυ της δολοφονίας του και η παράδοση της σορού του στην οικογένειά του, οφείλεται, βέβαια, στον Μίκη Θεοδωράκη και την ομάδα βουλευτών της ΕΔΑ με επικεφαλής τον Λεωνίδα Κύρκο, που έσπευσαν να έρθουν μέσα στη νύχτα στο Νεκροταφείο και να επισκεφθούν στη συνέχεια τον αρμόδιο υπουργό της πρώτης κυβέρνησης των αποστατών στο σπίτι του.
Όσο για την μεγαλειώδη κηδεία του, την περιγραφή της έχει καταγράψει με το καλύτερο τρόπο ο Στρατής Τσίρκας στον επίλογο του μυθιστορήματός του με τίτλο «Η χαμένη Άνοιξη», που παρατίθεται στα Τεκμήρια του βιβλίου.
Το μόνο που θα ήθελα να προσθέσω είναι ότι κουβαλώντας στους ώμους μου, μαζί με άλλους συντρόφους, το φέρετρό του από τη Μητρόπολη μέχρι το 1ο Νεκροταφείο, σκεφτόμουνα: «Μακάρι να ήμουνα εγώ στη θέση σου κι εσύ στη δική μου. Γιατί εσύ είχες να προσφέρεις στον αγώνα περισσότερα από αυτά που θα μπορέσω να προσφέρω εγώ».
Ν.Λ.: –Ο Μίκης Θεοδωράκης τίμησε τον Σωτήρη Πέτρουλα με το γνωστό τραγούδι που του αφιέρωσε, στο οποίο ξεχωρίζουν οι στίχοι, «Σωτήρη Πέτρουλα, οδήγα το λαό μας, οδήγα μας μπροστά». Ποιο αντίκτυπο είχε ο Σωτήρης Πέτρουλας στους συγχρόνους του; Σε τι μπορεί να εμπνεύσει και να οδηγήσει τη νέα γενιά;
Γ.Β.: -Τον αντίκτυπο της θυσίας του στους συγχρόνους του, μπορούμε να τον μετρήσουμε με τις εκατοντάδες χιλιάδες λαού που ακολούθησε το φέρετρό του στην κηδεία του, καθώς και με τις εκατοντάδες χιλιάδες που συμμετείχαν στους ακόμη πιο μαχητικούς αγώνες των επόμενων μηνών για την ανατροπή των κυβερνήσεων των Αποστατών και την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, που δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν οι βιαστές της παρά μόνο με την επιβολή της δικτατορίας.
Στη διάρκεια του αντιδικτατορικού αγώνα και στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, ήταν, μαζί με τον Γρηγόρη Λαμπράκη, τα σύμβολα του αγώνα για τη Δημοκρατία.
Σήμερα, χωρίς να χάσουν αυτό τον συμβολισμό τους, οι αγώνες, η ιδεολογική συγκρότηση και η προσωπικότητα του Σωτήρη Πέτρουλα, όπως προβάλλουν στις σελίδες του βιβλίου «Ο Σωτήρης Πέτρουλας μέσα από τα χειρόγραφά του» μπορεί να εμπνεύσουν ως διαχρονικό πρότυπο αγωνιστή τους νέους μαχητές των κοινωνικών αγώνων στις χειρότερες από αυτές του 1965 κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες.
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Συμπληρωματικά στις ερωτήσεις σας θα ήθελα να ευχαριστήσω και από τις σελίδες σας τον Πέτρο Κακολύρη των εκδόσεων «Εύμαρος», για την άμεση ανταπόκρισή του στην πρόταση έκδοσης του βιβλίου και για την ιδιαίτερη φροντίδα του ίδιου και των συνεργατών του, με την οποία την πραγματοποίησαν, καθώς και για το πολύ ουσιαστικό κείμενό του με το οποίο το παρουσίασε στην εφημερίδα «Η Εποχή», από το οποίο παραθέτω τις δυο πρώτες παραγράφους:
Το πορτραίτο ενός Πρωτοπόρου
Ήταν καιρός εξήντα χρόνια μετά τη δολοφονία του να παρουσιαστεί με ολοκληρωμένο τρόπο η προσωπικότητα του Σωτήρη Πέτρουλα, που δεν ήταν απλά και μόνο ένας δημοκράτης φοιτητής που σκοτώθηκε στη διαδήλωση εναντίον των «Αποστατών» στις 21 Ιουλίου 1965, αλλά ένας πρωτοπόρος αγωνιστής. Μια ηγετική φυσιογνωμία του φοιτητικού και του νεολαιίστικου κινήματος της εποχής με υψηλού επιπέδου ιδεολογική και ηθική αγωνιστική συγκρότηση.
Αυτή τη διάσταση της προσωπικότητάς του αναδεικνύουν για πρώτη φορά μέσα από άγνωστα μέχρι τώρα χειρόγραφά του και από διάσπαρτα κείμενά του, ο σύντροφός του εκείνης της εποχής Γιώργος Βοϊκλής και ο νεότερος σε ηλικία ερευνητής της ιστορίας του εργατικού κινήματος Χρήστος Κεφαλής στο βιβλίο τους με τίτλο «Ο Σωτήρης Πέτρουλας μέσα απ’ τα χειρόγραφά του» (εκδόσεις εύμαρος 2025)
About Author
