observatoire@multinationales.org
Από τις 28 Φεβρουαρίου, ο πόλεμος μαίνεται για άλλη μια φορά στον Περσικό Κόλπο, μετά την κοινή επίθεση που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν. Μια σύγκρουση που λαμβάνει χώρα και στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ διεξάγει εκστρατεία βομβαρδισμών και χερσαία επίθεση με στόχο τη Χεζμπολάχ, σύμμαχο της Τεχεράνης.
Οι βομβαρδισμοί σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, της πύλης προς τον Κόλπο, οδήγησαν σε άνοδο της τιμής των υδρογονανθράκων στις παγκόσμιες αγορές.
Η άνοδος των τιμών της βενζίνης στα πρατήρια και ο φόβος μιας νέας πετρελαϊκής κρίσης απασχολούν το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής των μέσων ενημέρωσης εδώ στην Ευρώπη, με κίνδυνο να μας κάνουν να ξεχάσουμε τα χιλιάδες θύματα των συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων αμάχων και παιδιών, τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες και την κυβερνητική καταστολή που εξακολουθεί να μαστίζει το Ιράν.
Η Big Tech και το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα
Η κλίμακα της καταστροφής και των απωλειών αμάχων εγείρει το ζήτημα των αυξανόμενων συνεργασιών μεταξύ του τεχνολογικού τομέα και του στρατού. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση επιταχύνει δραματικά την ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών, και ιδίως των λεγόμενων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, στις στρατιωτικές στρατηγικές. Μια έρευνα της Wall Street Journal ανέδειξε τη χρήση από τον στρατό των ΗΠΑ του Claude Large Language Model (LLM) της Anthropic για να προτείνει στόχους κατά τη διάρκεια των χτυπημάτων τους κατά του Ιράν, ως μέρος μιας ενσωμάτωσης με το λογισμικό «Maven Smart System» της Palantir.
Η εφημερίδα προσθέτει ότι ο Κλοντ είχε ήδη χρησιμοποιηθεί για την επιχείρηση κατά του προέδρου της Βενεζουέλας Λεονάρντο Μαδούρο τον Ιανουάριο. Ο ισραηλινός στρατός κάνει επίσης εκτεταμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στους βομβαρδισμούς του στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Η χρήση αλγορίθμων στόχευσης καθιστά δυνατή τη δημιουργία μεγάλων ποσοτήτων στόχων ανά ημέρα, μειώνοντας τον χρόνο επαλήθευσης από τον άνθρωπο. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο θέτει σοβαρά ηθικά ζητήματα και ζητήματα λογοδοσίας όταν τα χτυπήματα πλήττουν αμάχους. Ελλείψει ρύθμισης, ορισμένες εταιρείες επιβάλλουν κατευθυντήριες γραμμές στον εαυτό τους, όπως η Anthropic, η οποία πρόσφατα αρνήθηκε να επιτρέψει την ενσωμάτωση της τεχνολογίας της σε «πλήρως αυτόνομα» όπλα, πιστεύοντας ότι ως έχει, οι τεχνολογίες δεν είναι αρκετά αξιόπιστες για να χρησιμοποιηθούν για αυτόν τον σκοπό. Ένας περιορισμός που δεν εμποδίζει τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της να ενσωματωθούν σε άλλα οπλικά συστήματα.
Άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες συνεχίζουν να συνεργάζονται με το Πεντάγωνο χωρίς περιορισμούς, όπως η OpenAI και η Google, παρά τις διαμαρτυρίες ορισμένων υπαλλήλων τους. Αυτή είναι μια αξιοσημείωτη αλλαγή: το 2018, οι υπάλληλοι της Google κατάφεραν να κάνουν τον τεχνολογικό γίγαντα να υποχωρήσει αρνούμενοι να συμμετάσχουν στο έργο Maven με το Πεντάγωνο (ένα πρόγραμμα για την ανάλυση των αμερικανικών μαχών στο εξωτερικό). Σήμερα, η πολυεθνική έχει άρει τους περιορισμούς στη στρατιωτική της συνεργασία και τον Φεβρουάριο, αφαίρεσε αθόρυβα από τις κατευθυντήριες αρχές της την απαγόρευση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα των «όπλων ή άλλων τεχνολογιών των οποίων ο πρωταρχικός στόχος (…) είναι να πληγώνεις τους ανθρώπους». Η προσέγγιση μεταξύ της Silicon Valley και του στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος δεν φαίνεται να επιβραδύνεται σύντομα.
Διδάγματα που δεν αντλήθηκαν
Όσον αφορά τις συνέπειές της, η σύγκρουση στον Κόλπο και τον Λίβανο δείχνει πώς παραμένουμε εντελώς εγκλωβισμένοι –παρά τις κρίσεις που περάσαμε μόλις πριν από λίγα χρόνια– σε μια τριπλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, τις παγκοσμιοποιημένες χρηματοπιστωτικές αγορές και τις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Οι εντάσεις σχετικά με την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου οδηγούν ήδη σε δραματική αύξηση των τιμών της ενέργειας που αρχίζει να γίνεται αισθητή σε όλο τον κόσμο, πολύ πέρα από τα βενζινάδικα. Αυτή η αύξηση επιτείνεται και επιδεινώνεται από τη δομή των αγορών ενέργειας, στις οποίες δεν έχουμε κάνει καμία πραγματική διόρθωση παρά την προειδοποίηση το 2022 (διαβάστε την έρευνά μας Πόλεμος στην Ουκρανία και υπερκέρδη πετρελαίου).
Μάλλον δεν υπάρχει καλύτερη απεικόνιση της κερδοσκοπικής φύσης αυτών των αγορών από τις ξαφνικές ανοδικές και καθοδικές κινήσεις τους που βασίζονται στις αντιφατικές δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ με διαφορά λίγων λεπτών στο προσωπικό του κοινωνικό δίκτυο. Δεν υπάρχει τίποτα παράλογο σε αυτές τις κινήσεις, αλλά αντικατοπτρίζουν τις στρατηγικές των χρηματοοικονομικών κεφαλαίων και των εμπόρων. (Αυτό το άρθρο από το France Info δίνει τον λόγο σε μερικά από αυτά.) Για να μην αναφέρουμε τους συμμάχους του Τραμπ, οι οποίοι εκμεταλλεύονται κάθε φορά για να γεμίσουν τις τσέπες τους με τις πληροφορίες που έχουν πρώτοι.
Οι ενεργειακοί γίγαντες είναι πιθανό να είναι, όπως και το 2022, οι κύριοι ωφελημένοι από την κρίση. Ήδη, οι τιμές των μετοχών των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών φτάνουν σε ιστορικά επίπεδα.
Η διακοπή των εξαγωγών φυσικού αερίου του Κατάρ θα ανοίξει περαιτέρω τις πόρτες της Ευρώπης στις εξαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν εκραγεί τα τελευταία χρόνια. Αυτό είναι ένα απροσδόκητο κέρδος για πολλές εταιρείες της Βόρειας Αμερικής, αλλά και για την Total Energies, η οποία έχει τοποθετηθεί ως ένας από τους σημαντικότερους παίκτες σε αυτό το διατλαντικό εμπόριο.
Το 2022, στο πλαίσιο του τέλους της πανδημίας του Covid, η κυβέρνηση είχε θέσει σε εφαρμογή μια σειρά προσωρινών ενισχύσεων για την προστασία της οικονομίας και του γαλλικού πληθυσμού από τις επιπτώσεις της αύξησης των τιμών. Η «τιμολογιακή ασπίδα» –με άλλα λόγια, για να το θέσω απλά, η επιλογή να πληρώσει το κράτος για την αύξηση των τιμών της ενέργειας, χωρίς να αγγίξει για άλλη μια φορά τους μηχανισμούς της αγοράς και τους δικαιούχους τους– έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δαπανηρή για τα δημόσια οικονομικά.
Σήμερα, καθώς διάφοροι βιομηχανικοί τομείς σπεύδουν στη γαλλική κυβέρνηση για να ζητήσουν νέα μέτρα στήριξης, φαίνεται απίθανο να γλιτώσουν τα νοικοκυριά αυτή τη φορά.
Αλυσιδωτές συνέπειες
Δεν είναι μόνο η ενέργεια. Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν επίσης κρίσιμη πρώτη ύλη για πολλούς τομείς όπως η παραγωγή χημικών ή λιπασμάτων, όπως έχει ήδη δείξει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Η τιμή των λιπασμάτων έχει επίσης αρχίσει να αυξάνεται και το φάσμα της έλλειψης διαφαίνεται, με συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια πολλών χωρών.
Λιγότερο δραματικά, η άνοδος της τιμής των ορυκτών καυσίμων αρχίζει επίσης να έχει αντίκτυπο στο κόστος των συνθετικών υλικών που χρησιμοποιούνται στην ασιατική κλωστοϋφαντουργία, ιδιαίτερα στην Κίνα. Ακόμη και η τιμή των ρούχων που πωλούνται στην πλατφόρμα εξαιρετικά γρήγορης μόδας Shein θα μπορούσε τελικά να αυξηθεί!
Οι χώρες του Κόλπου είναι επίσης σημαντικοί πελάτες για πολλές ασιατικές βιομηχανίες που εργάζονται για εξαγωγές. Οι γυναίκες εργαζόμενες στον τομέα της ένδυσης στην Ινδία και το Μπαγκλαντές πληρώνουν άμεσα το τίμημα –όπως και σε προηγούμενες κρίσεις– για τη διακοπή της ναυτιλίας και της ροής των αγαθών.
Με τη σειρά τους, οι εντάσεις σχετικά με την προμήθεια πετρελαίου, φυσικού αερίου και πετροχημικών θα μπορούσαν σύντομα να επηρεάσουν άλλες εξαιρετικά διεθνοποιημένες βιομηχανίες… συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών και των μικροεπεξεργαστών. Πολλά από τα εργοστάσια που προμηθεύουν τους ψηφιακούς γίγαντες με εξαρτήματα και εξοπλισμό βρίσκονται στην Ασία, σε χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, και εξαρτώνται εξαιρετικά από τις χώρες του Κόλπου και τη θαλάσσια οδό του Στενού του Ορμούζ.
Τι θα συμβεί αν ο τομέας της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, που είναι πλέον πλήρως ενσωματωμένος στις πολεμικές επιχειρήσεις, συνεχίσει να πληρώνει τις συνέπειες;
[Σημ. Συν. Τα κείμενα που αναρτώνται αξιολογούνται με βάση το ενδιαφέρον που κρίνουμε ότι έχουν και δεν αντανακλούν απαραιτήτως τις απόψεις της σύνταξης.]
About Author
